Türkçe 
English
Shqip
EspañolGLP-1 İlaçları ile Bariatrik Cerrahiyi Birlikte Kullanmak: 2025 Çalışmaları Ne Diyor?
Son yıllarda obezite tedavisinde GLP-1 temelli kilo verdiren ilaçlar ile bariatrik cerrahi sık sık karşılaştırılıyor. Hastalar ise çoğu zaman “İlaç kullanıyorsam ameliyat olmama gerek kalır mı?” veya “Tüp mide olduktan sonra bu ilaçları kullanabilir miyim?” diye soruyor. 2025’te yayımlanan veriler, aslında yeni dönemin “ya ilaç ya ameliyat” değil; doğru zamanda doğru kombinasyon dönemi olduğunu gösteriyor.
1) Artık Soru “Ya İlaç Ya Ameliyat” Değil
Geçmişte tedavi kararları çoğu zaman “ameliyat taraftarı” veya “ilaç taraftarı” bakış açısıyla veriliyordu. Güncel kılavuzlar ise obezitenin kronik ve çok faktörlü bir hastalık olduğunu vurguluyor ve basamaklı bir yaklaşımı öneriyor:
- İlk basamakta; beslenme, yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekiyorsa ilaç tedavisi.
- İleri obezite ve eşlikçi hastalıklarda; bariatrik cerrahi.
- Gereken durumlarda; ameliyat öncesi ve sonrası ilaçlarla kombine yaklaşımlar.
2) Ameliyat Öncesi GLP-1 Kullanımı: “Köprü” Tedavi
Çok yüksek BMI’li veya cerrahi riski artmış hastalarda, bazı merkezler ameliyat öncesinde belirli süre GLP-1 tedavisi kullanarak “risk azaltıcı köprü” stratejisi uyguluyor.
- Kilo azaltma: İlk aylarda vücut ağırlığının %5–10’unu kaybetmek, ameliyat sırasında cerrahi alanı daha güvenli hâle getirebilir.
- Karaciğer hacmi: Karaciğer yağlanmasını ve hacmini azaltarak laparoskopik cerrahiyi teknik olarak kolaylaştırabilir.
- Uyum testi: İlaç, beslenme ve hareket önerilerine uyum; hastanın ameliyat sonrası döneme ne kadar hazır olduğuna dair fikir verir.
Burada temel amaç, ameliyatı geciktirmek değil; daha güvenli hale getirmektir. Ancak bazı hastalarda ilaçla kilo kaybı çok iyi giderse cerrahi kararı yeniden gözden geçirilebilir.
3) Ameliyat Sonrası GLP-1 Kullanımı: Kilo Verimini Artırmak
Bariatrik cerrahi sonrası da her hastada sonuçlar aynı değildir. Bazı kişiler beklenenden daha az kilo verebilir veya yıllar içinde yeniden kilo alabilir. 2025 çalışmalarında, bu gruplarda GLP-1 temelli ilaçların:
- Kilo kaybını artırmaya veya yeniden kilo alımını durdurmaya yardımcı olabileceği gösterilmektedir.
- Tip 2 diyabet ve insülin direncinin kontrolünde ek fayda sağlayabildiği bildirilmektedir.
Ancak değişen mide hacmi ve beslenme düzeni nedeniyle; doz ayarı, yan etki takibi ve vitamin–mineral dengesi çok dikkatli izlenmelidir.
4) Endoskopik Sleeve + İlaç: Cerrahi ile Tıbbi Tedavi Arasında Köprü
Endoskopik sleeve gastroplasti (ESG); kesiksiz, midenin içten dikişlerle daraltıldığı endoskopik bir yöntemdir. Klasik cerrahiye göre daha az invazivdir, genellikle 12 ayda %13–20 düzeyinde kilo kaybı sağlar.
Yeni çalışmalar, ESG’nin çevresinde kullanılan GLP-1 ilaçlarının;
- Kilo kaybı oranını artırabileceğini,
- Metabolik hastalıkların kontrolünü güçlendirebileceğini,
- Bazı hastalar için cerrahiye göre daha kademeli bir seçenek sunabileceğini
göstermektedir. Bu alan hâlâ gelişmektedir; uzun dönem kalıcılık verileri ve ideal hasta seçimi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
5) GLP-1 İlaçları Ameliyatın Yerine Geçiyor mu?
Özetle hayır. GLP-1 ilaçlar, özellikle hafif–orta obezite ve metabolik riskleri yüksek hastalarda çok değerli bir tedavi aracı hâline gelmiştir; ancak ileri derecede obezite ve çoklu eşlikçi hastalıkların olduğu tabloda, bariatrik cerrahinin sağladığı oranda ve kalıcılıkta kilo kaybı şu an için çoğunlukla sadece cerrahiyle mümkündür.
Bununla birlikte, GLP-1 ilaçların kalp–damar ve böbrek sağlığı üzerindeki ekstra faydaları nedeniyle; diyabet veya kardiyovasküler hastalığı olan pek çok hasta için cerrahiden bağımsız olarak da önemli bir koruyucu tedavi seçeneğidir.
6) Türkiye’de Hasta İçin Pratik Yol Haritası
- Önce kapsamlı bir obezite değerlendirmesi yaptırın (BMI, bel çevresi, kan tahlilleri, uyku apnesi, kalp–damar riskleri).
- Cerrahi ve ilaç seçeneklerini, obezite alanında deneyimli bir ekipten aynı seansta dinleyin.
- Kullanılacak ilacın ruhsat durumu ve geri ödeme koşulları hakkında net bilgi alın.
- Cerrahi planlanıyorsa; ameliyat öncesi ilaç tedavisi gerekip gerekmediğini ekibinizle konuşun.
- Ameliyat sonrası dönemde kilo kaybı yetersiz giderse; GLP-1 veya benzeri ilaçların sizin için uygun olup olmadığını sorun.
- Kararı verirken; uzun vadeli sürdürülebilirlik, maliyet ve yaşam tarzınızı mutlaka göz önünde bulundurun.
Özet: GLP-1 ilaçları ve bariatrik cerrahi birbirinin rakibi değil; doğru planlandığında birbirini tamamlayan iki güçlü tedavi aracıdır. Amaç; sizin için en az riskle, en yüksek ve en kalıcı faydayı sağlayacak kombinasyonu bulmaktır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Sizin için en doğru yaklaşımı belirlemek ve ayrıntılı değerlendirme için Tüp Mide Ameliyatı ve Mide Balonu sayfalarımızı inceleyebilir, WhatsApp danışma hattımız üzerinden ekibimize hemen ulaşabilirsiniz.